Category Archives: Lost in translation

Dịch là phản dịch, bàn chuyện dịch thuật

Logic toán & logic ngôn ngữ trong dịch thuật

Phạm Vũ Lửa Hạ (Đây là một note cũ từ Facebook) Số là hôm nọ mình dẫn link một bài của New York Times với vài lời tóm tắt: “Bloomberg News tự kiểm duyệt, gác lại các phóng sự điều tra (mà phóng viên cất công cả năm trời) về mối quan hệ tài chính bí… Read More »

Advertisements

Lỗi dịch trong tài liệu bầu cử ở California

Theo tờ LA Times ngày 4/11/2014, lỗi dịch có thể ảnh hưởng tới kết quả bỏ phiếu về Dự luật 46 (Proposition 46) ở California. Bản hướng dẫn cử tri bằng tiếng Việt dịch “drug and alcohol testing for physicians” là “thử nghiệm ma túy và rượu bởi bác sĩ”. Giới từ “for” được dịch… Read More »

Chuyện “dịch là phản dịch” trong World Values Survey

Theo Khảo sát Các giá trị Thế giới (World Values Survey), năm 2001, 99% người Việt ủng hộ chế độ độc tài, nhưng tới năm 2006 tỉ lệ này chỉ còn 1/3. Đây là một trong những ví dụ cho thấy các thay đổi lớn về quan điểm ở một số nước như Việt Nam, Iran, Albania … trong các đợt khảo sát chỉ cách nhau mấy năm. Tại sao có thay đổi nhanh chóng như vậy dù không có biến đổi kinh tế xã hội hay chính trị hệ trọng nào? Hóa ra là do các sai biệt trong các bản dịch câu hỏi khảo sát.

Tác giả “Lolita” bàn về dịch thuật

Tạp chí The New Republic vừa đăng lại bài The Art of Translation của Vladimir Nabokov (August 4, 1941). Nabokov bàn về 3 cấp độ tội lỗi của người dịch (three grades of evil). 1. Lỗi thứ nhất và nhẹ nhất: sai do dốt, thiếu hiểu biết. Có thể tha thứ được vì nhân vô thập… Read More »

lost in translation

Một trong những nỗi ám ảnh thường trực của người dịch, nhất là khi dịch văn học, là “lost in translation“. Thể nào bản dịch cũng thất thoát ít nhiều, được nghĩa mất âm, được âm mất nghĩa, đôi khi may mắn được cả hai, nhưng lại mất cái gì đó vô hình xuyên suốt văn… Read More »

Giới thiệu e-book mới: “Tám” chuyện tiếng Anh

Nguyễn Vạn Phú, hiện là thư ký tòa soạn Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn, là cây bút bình luận kinh tế thuộc hàng sắc sảo nhất Việt Nam hiện nay. Ngoài ra, với kinh nghiệm làm báo tiếng Anh trước đây từ Vietnam Investment Review đến Saigon Times Daily, và từng là giảng viên chuyên Anh, ông có… Read More »

Fergie’s time & Fergie time

Hôm qua (8/5/2013), Sir Alex Ferguson quyết định về hưu sau 26,5 năm làm huấn luyện viên trưởng của Manchester United (MU). Khi đề cập tới thời gian “trị vì” của ông ở MU, báo chí tiếng Anh thường dùng cụm từ Fergie’s time. Theo tờ The Guardian, tin ông kết thúc triều đại được… Read More »

The fat lady & the Old Lady

Chiều này bận không coi được 2 trận tứ kết Champions League Barca-PSG, và Juventus-Bayern Munich, nên tối đành đọc tường thuật và bình luận của Soccernet. Một bài về trận Juventus-Bayern có cái nhan đề khá độc đáo “The fat lady has sung, the Old Lady is out“. Nếu không biết điển tích thể thao… Read More »

Tố Hữu có đạo thơ của George Orwell?

“Chuyện ở nông trại” (nguyên tác: Animal Farm; tác giả: George Orwell) đang gây xôn xao ở nhiều diễn đàn. Bản dịch mới phát hành này được một số bạn khen là có chất lượng. Bản dịch này được xem là rất uyển chuyển trong tiếng Việt. Ví dụ, trong bài tụng ca Đồng chí Nã Phá… Read More »

Ký giả và kỹ giả

Trang mạng của “Đề án nghiên cứu truyền thông Trung Quốc” (China Media Project, 中國傳媒研究計劃) của Viện Đại học Hương Cảng có chuyên mục “Từ điển truyền thông” (Media Dictionary) giảng giải những từ ngữ thuộc loại ‘chỉ có ở Trung Quốc’. Đọc rồi ngẫm lại thấy nhiều mục giống y như ở Việt Nam. Từ kỹ giả… Read More »

Cao hơn chút nữa cao hơn chị

Bà con theo dõi thời sự làng dịch đã phát ngán vì vụ phê bình bản dịch Lolita chỉ xoay quanh cái dòng kẻ chấm.  Nhưng trên Tiền Vệ, tác giả Hoàng Anh vừa mới có một bài phê bình khá chi li vạch ra những lỗi khác trong bản dịch của Dương Tường.  Thế… Read More »

Anh mà chưa hẳn là Anh

Phạm Vũ Lửa Hạ Truyện ngắn “Mr. Know-All” của nhà văn Somerset Maugham có một đoạn đối thoại giữa hai nhân vật như sau: “Are you English?” I asked, perhaps tactlessly. “Rather. You don’t think I look like an American, do you? British to the backbone, that’s what I am.” Nếu English và British xuất… Read More »